Parrot

Drony to jeden z bardziej popularnych tematów w obszarze nowych technologii. Temat złożony, ale bardzo perspektywiczny. Niniejszy tekst to tylko skromne wprowadzenie przygotowane przeze mnie, pasjonata i wielkiego entuzjastę dronów.

REKLAMA
Temat dronów nie jest w zasadzie niczym nowym. Drony były używane w rolnictwie w Japonii, Australii już na początku lat 80-tych. Od wielu lat drony używane są w operacjach militarnych, chociaż dopiero od niedawna mówi się o tym otwarcie. Wojsko polskie przeznaczyło w tym roku bazę lotniczą w Mirosławcu na szkolenie operatorów. Firma WB Electronics stworzyła Konsorcjum Polska Platforma Technologiczna Systemów Bezzałogowych. Przykładów jest dużo więcej. Temat użytkowania dronów zrodził poważną dyskusję na temat bezpieczeństwa i umiejętności operatorów. Komisja Europejska zleciła EASA (European Aviation Safety Agency) opracowanie zbioru zasad, które miałyby obowiązywać na szczeblu europejskim w odniesieniu do dronów, dokument ukazał się pod nazwą Wprowadzenie ram regulacyjnych dotyczących wykonywania operacji z użyciem dronów w pierwszej połowie 2015 roku.
Potencjał rynku jest ogromny. Prezentuję to dokładnie w moim Time4Mobi#2 (dostępny w bezpłatnej wersji) Wartość systematycznie wzrasta. Według raportu Innova Research globalny rynek dronów w 2014 roku wart był bilion USD, w 2020 roku osiągnie wartość 6 bilionów. Drony bezpośrednio produkują albo w nie inwestują potężne globalne brandy: AeroVironment Lockheed Martin, Boeing / Insitu, Draganflyer, Northrop Grumman, Israel Aerospace Industries, Google.
Definicja dronów, wg Easa.europa.eu/drones jest stosunkowo szeroka i obejmuje wszystkie zdalnie sterowane i autonomiczne statki powietrzne: od niewielkich urządzeń konsumenckich o zastosowaniu rekreacyjnym, aż po duże statki powietrzne używane na bardzo długich dystansach do operacji związanych z bezpieczeństwem i innych szczególnie ważnych operacji. Branża gospodarki związana z produkcją dronów odznacza się więc zróżnicowa¬niem, innowacyjnością i międzynarodowym charakterem. Zgodnie z obowiązującymi przepisami lotniczymi drony (zwane również bezpilotowymi lub bezzałogowymi statkami powietrznymi) o ma¬sie powyżej 150 kg podlegają podobnym regulacjom jak inne statki powietrzne (załogowe statki powietrzne). Regulacje dotyczące lżejszych dronów zostały pozo¬stawione w gestii poszczególnych państw członkowskich EASA.
Istnieją różne definicje dronów (bezzałogowców). Zgodnie z definicją Departamentu Obrony USA bezzałogowy statek powietrzny (UAS) to napędzany obiekt powietrzny, który nie przenosi operatora, używa sił aerodynamicznych, aby zapewnić siłę nośną pojazdu. Może lecieć sam (autonomicznie) lub być zdalnie pilotowany Konstrukcja ta jest zdolna do przenoszenia lotniczych środków bojowych oraz ładunków użytecznych . Według autorów Raportu Fundacji Panoptykon, w środowisku operatorów dronów używane są powszechnie jeszcze poniższe definicje:
- Bezzałogowe statki powietrzne/aparaty latające (Unmanned Aerial Vehicle/ System, UAV/UAS) – jeden z proponowanych zamienników dla wyrazu drony, używany przez władze poszczególnych państw, służby wojskowe oraz w publikacjach akademickich;
- Zdalnie sterowane statki latające (Remotely Piloted Aircraft/ RPA) –określenie dronów występujące w dokumentach organizacji międzynarodowych, w tym Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO), używane również w UE.
Profesjonalna definicja drona opracowana została także przez Polskie Biuro Analiz Sejmowych (Infos 03/15). Według analityków z PBA aktualnie obowiązujące przepisy wyróżniają następujące rodzaje z uwzględnieniem kryterium wagi bezzałogowca:
- małe bezzałogowce (o masie startowej do 20 kg), przepisy dla operatorów wprowadzają rozróżnienie między dronami ważącymi do 7 kg i dronami ważącymi od 7 do 20 kg; są zasilane baterią; czas lotu wynosi poniżej 1 godziny; ładowność to zwykle kilka kilogramów;
- lekkie bezzałogowce (o masie startowej od 20 kg do 150 kg), podlegają bardziej restrykcyjnym wymogom ze względu na większe ryzyko wyrządzenia szkody w razie wypadku; pod względem czasu lotu i ładownością plasują się między małymi a dużymi;
- duże bezzałogowce (o masie startowej ponad 150 kg), są licencjonowane na poziomie europejskim przez Europejską Agencję Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA), podlegają bardziej surowym przepisom niż małe i lekkie drony; są zwykle napędzane silnikami spalinowymi; czas lotu przekracza 16 godzin; ładowność wynosi od kilkudziesięciu do kilkuset kilogramów;
Cześć analityków dzieli drony na następujące kategorie według wielkości: nano, small, medium, large. W ujęciu technologicznym możemy znaleźć takie kategorie, jak: multi-rotor, fixed-wings, single-rotor (VTOLs), control manner (autopilot).
Jeżeli chodzi o wykorzystanie, drony najczęściej są wyposażone w kamery, aparaty foto, urządzenia do przetwarzania obrazu. Wykorzystuje się je między innymi do:
- filmowania do celów badawczych, komercyjnych;
- monitoringu środowiska (atmosfera, ochrona środowiska, mapowanie, geologia);
- dostarczania danych w rolnictwie, kartografii, geodezji;
- kontroli infrastruktury (ropociągów, linie energetyczne, gazownictwo);
- pomocy w nagłych wypadkach (poszukiwania, ratownictwo, pożarnictwo, policja).
O wykorzystaniu prywatnym czy komercyjnym dronów można znaleźć wiele informacji. Poniżej znajduje się kilka niekonwencjonalnych, ale bardzo użytkowych przykładów zastosowania bezzałogowych statków powietrznych:
- W Wielkiej Brytanii drony były używane m.in. w trakcie olimpiady w Londynie w 2012 roku do kontrolowania demonstracji środowisk skrajnej prawicy. Policja w Liverpool jest wyposażona w drony, które służą do kontroli porządku publicznego. Drony wykorzystuje straż pożarna w Dorset, West Midland, Hampshire. Drony znajdują się także na wyposażeniu straży morskiej;
- W stanie Karolina Północna (USA) drony są wykorzystywane do monitorowania gangów motocyklowych. Bezzałogowce są wykorzystywane przez policję m.in. w Los Angeles, Houston, Miami. Dyrektor FBI podczas wysłuchania w komisji sprawiedliwości amerykańskiego senatu przyznał, że agencja wykorzystuje aktywnie drony. USA od 2002 roku używają dronów do patrolowania granicy z Meksykiem. Służą do monitorowania nielegalnych migrantów i przemytu;
- W Kanadzie po raz pierwszy na świecie dopuszczono w postępowaniu sądowym dowód ze zdjęcia wykonanego przez policyjnego drona;
- W Holandii i Szwajcarii rozwijane są tzw. Canna Choper – drony służące do wykrywania osób palących marihuanę. Drony są wykorzystywane do nadzorowania meczów piłkarskich. W Belgii, Francji, Austrii, Włoszech jednostki bezzałogowe są używane do monitorowania nielegalnych migrantów. W Niemczech kolej wykorzystuje drony do monitoringu graficiarzy;
- Polska firma Softblue wprowadziła na rynek AirDrona, który analizuje skład dymu pod kątem spalanych w piecach substancji; AirDron umożliwia analizę składu dymu z kominów, dzięki czemu umożliwia szybką identyfikację osób czy zakładów przemysłowych spalających zabronione materiały. AirDron jest efektem współpracy z Uniwersytetem Technologiczno-Przyrodniczym w Bydgoszczy i docelowo ma pozwolić na zdalne i natychmiastowe badanie składu dymu.
Na koniec bardzo istotna kwestia – ochrona danych osobowych. Tematyka danych osobowych w kontekście dronów jest w tej chwili przedmiotem zainteresowania wielu organów na szczeblu europejskim. W listopadzie 2014 r. opinię w tej sprawie wydał Europejski Inspektor Ochrony Danych. Duże zainteresowanie tematyką danych osobowych w kontekście dronów wynika przede wszystkim z tego, że drony mogą być wykorzystywane celowo lub mimowolnie do pozyskiwania dużej ilości danych kwalifikowanych jako dane osobowe, bardzo często bez wiedzy podmiotu, którego te dane dotyczą.
Najważniejsze aspekty brane pod uwagę to między innymi:
- drony są w stanie gromadzić duże ilości danych, które w wielu przypadkach będą definiowane jako dane osobowe (zdjęcia, filmy);
- drony będą zbierać dane osobowe bez uprzedniej zgody podmiotu, którego dane dotyczą, często również pomimo sprzeciwu tej osoby;
- osoba, której dane są zbierane przez drona, może mieć duże trudności z ustaleniem tożsamości podmiotu zbierającego dane;
- z uwagi na brak relacji pomiędzy operatorem drona i podmiotem, którego dane są zbierane, istnieje trudność w wypełnieniu ustawowych obowiązków informacyjnych względem osoby, której dane są zbierane;
- z uwagi na połączenie dronów z publicznie dostępnymi sieciami telekomunikacyjnymi istnieje ryzyko przejęcia zebranych danych przez osoby nieupoważnione.
Jak twierdzi Krzysztof Wojdyło z Kancelarii Wardyński i Wspólnicy, bazując na analizach dokonanych na zamówienie Komisji Europejskiej oraz opinii Grupy Roboczej ds. Artykułu 29, można dojść do wniosku, że z dużym prawdopodobieństwem regulacje dotyczące dronów będą w w niedalekiej przyszłości ukierunkowane na:
• zagwarantowanie łatwej identyfikacji administratorów danych osobowych (np. poprzez obligatoryjne oznaczanie dronów);
• stworzenie zorganizowanych systemów informacji na temat operatorów dronów operujących na określonym terenie (stworzenie specjalnych platform informacyjnych, łatwo dostępnych dla podmiotów, których dane są przetwarzane);
• narzucanie producentom dronów konieczności stosowania zasad „privacy by design” oraz „privacy by default”, co w praktyce oznacza fabryczne montowanie w dronach oprogramowania, które maskuje oraz anonimizuje zbierane dane osobowe.
Więcej na temat dronów, regulacji, przepisów i branż, które potrzebują operatorów pojazdów bezzałogowych w Raporcie na time4mobi.pl.